Terwijl er in Limburg dagelijks wel nieuws – én soms wat commotie – is over de wolven die er leven, blijft het ten noorden van Antwerpen opvallend stil. Nochtans leeft ook hier een wolf, wolvin Emma, maar die is goed op weg om de titel van meest discrete wolvin ter wereld te verdienen.
Wolvin Emma werd voor het eerst gemeld in de regio toen ze op 2 maart van dit jaar in het holst van de nacht de Bredabaan overstak in Gooreind (Wuustwezel). Een alerte weggebruiker verwittigde het meldpunt van Welkom Wolf. Daar werd de melding meteen met bijzondere interesse onthaald, omdat er in de maand februari ook al twee meldingen waren geweest, weliswaar allebei aan de andere kant van de E19. Op 18 februari werd daar een video gemaakt van een dier dat mogelijk een wolf kan geweest zijn.
Duidelijkheid kwam er uiteindelijk op 29 maart, toen Emma, wellicht opgejaagd uit de Kalmthoutse Heide of uit het Klein Schietveld, op klaarlichte dag door Gooreind ging rennen. In minder dan een uur werd ze toen 15 keer gemeld bij Welkom Wolf. Iemand slaagde er zelfs in om een foto te maken.
In april volgden mondjesmaat nieuwe waarnemingen, foto’s en video’s, en een tijdje geleden pakte het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) uit met de toch wel verrassende mededeling dat Emma een dochter is uit het Limburgse roedel, één van de welpen van 2022. Tot dan ging iedereen ervan uit dat er in 2022 in Limburg negen welpen waren geweest, maar Emma bleek een tiende, tot dan totaal onbekende welp te zijn.
Een vol jaar was Emma onder de radar gebleven. Terwijl het DNA van haar broers en zussen regelmatig bemonsterd werd op wolvendrollen en -prooien in het Limburgse territorium, bleef de onbekende dochter perfect buiten beeld. Pas op 13 april van dit jaar werd haar DNA voor het eerst vastgesteld; ze had toen al haar ouderlijk roedel verlaten en had een nieuwe stek gevonden ten noorden van Antwerpen.
Ondertussen is Emma minimaal zes maanden in de regio, en dat is voor wetenschappers de noodzakelijke termijn om te kunnen spreken van een vestiging. De kans dat Emma nog verder doortrekt, op zoek naar een ander leefgebied en een partner, wordt met de dag kleiner. Na een half jaar is een wolf officieel gesetteld.
Meteen is Vlaanderen ook officieel een wolventerritorium rijker. Nadat Naya begin 2018 de grenzen van het Limburgse territorium tekende en haar opvolgster Noëlla dat vanaf 2020 nog wat uitbreidde, is het nu ook in Antwerpen een wolvin die de grenzen afbakent. Tot waar haar territorium juist reikt, weten we nog niet, maar er zal zeker ook een stuk Nederland in zitten.
Eerder al had de Vlaamse overheid een ‘risicozone’ voor kleinvee afgebakend ten noorden van Antwerpen, zoals in Limburg. Normaal gebeurt dat pas als een wolf zich effectief vestigt, maar in de regio Antwerpen-Noord gebeurde dat al pro-actief omdat de streek al vier keer eerder zwervende wolven op bezoek kreeg (in 2021 en 2022) én omdat alle ingrediënten aanwezig zijn voor de vestiging van wolven: voldoende rustige natuur – in dit geval grensoverschrijdend – én voldoende voedsel in de vorm van reeën en kleinwild.
Binnen de risicozone kunnen houders van kleinvee (schapen, geiten, lama’s, alpaca’s, damherten, Shetlanders) subsidie aanvragen voor het wolfwerend maken van bestaande omheiningen. Alle info daarover vind je op www.welkomwolf.be/schrikdraad.
Bijzonder in het geval van wolvin Emma is dat ze het helemaal niet zo voorzien heeft op schapen en ander kleinvee, zelfs niet als die dieren quasi op een presenteerblaadje worden aangeboden. Lees: onbeschermd in de weide staan grazen. Het voorbije half jaar waren er maar een drietal schadegevallen in de regio, telkens bij particulieren. De schaapskuddes in de grote natuurgebieden – die staan ‘s nachts achter schrikdraad – werden helemaal met rust gelaten. Emma leeft bijna uitsluitend van wild, vooral reeën en hazen. Opvallend: een tweede grote prooisoort, bijvoorbeeld wild zwijn, ontbreekt in haar nieuwe thuisregio, maar dat is voor Emma voorlopig geen reden om te vertrekken.
De grote vraag is nu wat de toekomst zal brengen. In oktober-november start het zwerfseizoen van wolven. Overal in Europa verlaten jongvolwassen wolven dan hun geboorteroedel en gaan op zoek naar een nieuw leefgebied en een partner. Daarbij kunnen ze honderden, zelfs duizenden kilometers afleggen in enkele maanden tijd. Het is dus niet ondenkbaar dat een mannelijke zwerver in de komende winter Emma weet te vinden, maar het is evengoed mogelijk dat het nog enkele jaren duurt voor het zover is.
Welkom Wolf roept iedereen op om waarnemingen van wolven – ook twijfelgevallen – door te geven via het nummer +32(0)495-32 53 30 of via de contactgegevens op de website Welkomwolf.be
Foto: wolvin Emma – Peter Symens
