Volgende week zou vanuit het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) van de Vlaamse overheid de langverwachte communicatie komen over de status van het Limburgse wolvenkoppel. Vandaag nam Sil Janssen van het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek al een voorschot op de persmededeling van ANB door te stellen dat er maar één plausibele uitleg is: jagers hebben Naya doodgeschoten. Ver zal Sil er niet naast zitten…
Wat iedereen eigenlijk al lang weet, zal volgende week ongetwijfeld bevestigd worden. De Vlaamse overheid gaat er van uit dat wolvin Naya niet meer in leven is, en dat al sinds de maand mei of juni. Mocht Naya nog in leven zijn, dan had ze zich al lang mét welpen moeten vertonen voor één van de talrijke wildcamera’s die de Vlaamse overheid in het wolventerritorium heeft opgesteld. Niet alleen Naya is dood. Nadat de moederwolf van de ene op de andere dag ‘verdween’, zijn uiteraard ook haar nog zogende welpen omgekomen van ontbering.
Wij kijken uit naar de conclusies die worden getrokken over de doodsoorzaak. Worden alle opties open gelaten, of gaat het Agentschap voor Natuur en Bos durven toegeven dat gebleken is dat één van de stakeholders in het wolvenverhaal niet zo betrouwbaar blijkt te zijn als die zich graag voordoet? En dan bedoelen we met name de jagerij.
Er kan alvast worden uitgesloten dat Naya is gestorven bij de bevalling. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) stelde in mei immers vast dat wolf August steeds met prooien dezelfde richting uit liep. Dat is het te verwachten gedrag als een wolvin zich tijdelijk in een heel klein gebied heeft teruggetrokken om te bevallen en haar pasgeboren welpen te zogen. Zou August wekenlang met prooien voor Naya in steeds dezelfde richting lopen als er geen welpen waren? Neen dus. Dan had Naya immers geen reden om steeds op dezelfde plaats te blijven. Uiteraard is het uitgesloten dat de welpen op die leeftijd vlees eten. Alleen de aanwezigheid van een zogende moederwolf kan het voedergedrag van kostwinner August verklaren. De piste ‘gestorven bij de bevalling’ kunnen we dus 100% uitsluiten.
Is Naya misschien verongelukt in het verkeer? Waarom zou ze? Iedereen is het erover eens dat ze hoogzwanger was – dat blijkt uit de laatste foto’s. Een hoogzwangere wolf trekt zich terug in een klein, rustig gebied zonder wegen. Als er één periode is waarin het quasi onmogelijk is dat Naya verongelukt in het verkeer, dan is het net de periode waarin ze verdwenen is. Overigens hoeft er maar een harig dier te verongelukken op een weg ergens in Limburg en het zit al in de mailbox van Welkom Wolf. De verongelukte wolf Roger lag in maart 2018 bijna sneller op de autopsietafel dan hij gestorven was. Verongelukt in het verkeer? Onmogelijk. Ze had in die periode geen reden om wegen over te steken, want liet zich voederen. En was ze toch doodgereden, hoe onwaarschijnlijk ook, dan was ze gevonden. Als de aanrijder zich al niet spontaan zou gemeld hebben.
Kan ze vergiftigd zijn? Onwaarschijnlijk, want in de periode dat ze verdween, leefde Naya van prooien die door mannetjeswolf August werden aangevoerd. Dan zou je August zo ver moeten krijgen om vergiftigd lokaas tot bij Naya te dragen zonder er zelf van te eten. Want August is tot op de dag van vandaag springlevend.
Veel opties blijven er niet over: wolvin Naya is doodgeschoten, meer dan waarschijnlijk door een jager die mét vergunning van het Agentschap voor Natuur en Bos op zak toestemming had om onbeperkt het territorium van de wolven te betreden. Want vergis je niet: in de zogenaamde ‘rustgebieden’ barst het jaarrond van de jagers die met terreinwagens tot onder de alom aanwezige hoogzitten rijden. Rustgebied waar jagers ongestoord hun ding kunnen doen, dat wel, maar rustgebied voor wolven? Verre van! Het is bekend dat de wolven zéér regelmatig gezien worden door jagers die op de loer liggen voor reeën en wilde zwijnen. Er hoeft er maar één tussen te zitten die zich niet kan bedwingen, en het is gebeurd.
Waarom wij er niet voor terugschrikken om de jagers voluit te beschuldigen, ook al weten we niet wie het exact geweest is? Heel simpel: de brievenbus en de voicemail van Welkom Wolf ontvangen met regelmaat dreigberichten van jagers die zich als zodanig bekend maken en aankondigen “dat ze het probleem van de wolf zelf wel zullen oplossen”. Eén van die voicemailberichten hebben we bezorgd aan de pers. Het laat geen ruimte voor interpretatie. De anonieme bellers – met een onmiskenbaar Limburgs accent – maken zich uitdrukkelijk bekend als jagers maar zijn te laf om hun naam te noemen. Overigens ontving Welkom Wolf ook al rouwkaartjes en ander fraais. Je hoeft er maar de jachtfora en sociale media van de jachtsector op na te slaan en je vindt honderden uitlatingen van de strekking ‘de enige goeie wolf is een dode wolf’.
Het toont nog maar eens aan dat de jagerij zich voortdurend een imago probeert aan te meten dat ze niet verdient. De jachtsector is in werkelijkheid een zootje ongeregeld, een samenraapsel van mensen van allerlei slag. De voorzitter of directeur van de Hubertus Vereniging Vlaanderen komt in net maatpak naar het wolvenoverleg met alle stakeholders, terwijl zijn achterban zich in de bossen en heidevelden van Limburg onledig houdt met de meest gore stroperstechnieken om wolven uit te schakelen… Het heeft zelfs geen zin om met de sector overleg te plegen, aangezien het bestuur zijn achterban totaal niet in de hand heeft en ook niet bereid of bij machte is om de rangen uit te zuiveren. Onlangs ontkende de nationale voorzitter van de Hubertus Vereniging Vlaanderen nog in Dag Allemaal dat wolvin Naya er een lange trektocht vanuit Duitsland heeft op zitten. Zelfs keihard wetenschappelijk bewijs – Naya droeg in die periode een halsbandzender met GPS, aangebracht door een Duitse onderzoeker toen ze 6 maand oud was – wordt staalhard genegeerd. Aan de achterban van Hubertus Vereniging Vlaanderen wordt het signaal gegeven dat dit een uitgezette wolf is. Fake news van de zuiverste soort! Ondertussen geef je wel het signaal dat dit geen echte wolf is waarvoor Europese bescherming geldt, maar een valse, ééntje waarop je vrij mag schieten. Als dan een lid van de minder slimme ondersoort de trekker overhaalt, wast de HVV haar handen in onschuld…
Wat dit alles bijzonder pijnlijk maakt, is dat het Agentschap voor Natuur en Bos – als instituut in zijn geheel – niet in staat is geweest om de laffe moord op wolvin Naya te voorkomen. Er zijn mensen bij het Agentschap voor Natuur en Bos – niet in het minst de boswachters, natuurinspecteurs en medewerkers op het terrein, maar ook mensen op kantoren in Hasselt en Brussel – die zich elk op hun manier volop hebben ingezet om de wolf een warm welkom te heten, en die alle lof verdienen. Ook het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) verdient een dikke pluim voor alles wat ze gerealiseerd hebben, van monitoring van de wolven met een netwerk van camera’s tot DNA-analyses op prooien en drollen van wolven.
Tegenover de gedrevenheid van al die mensen staat de logheid van het globale apparaat ANB, een veelkoppige draak die probeert alles en iedereen te vriend te houden en die niet de moed heeft gehad om keuzes te maken. De keuze om de wolven te beschermen tegen een sector waarvan iedereen weet dat die niet te controleren is. In de zogenaamde rustgebieden van de wolven is niets ondernomen om de jagerij ook maar een strobreed in de weg te leggen. Het is er business as usual: jeeps rijden af en aan, hoogzitten worden bemand, jagers zijn dag en nacht aanwezig. Het is al langer geweten dat de wolven met grote regelmaat in het vizier van jagers lopen, en nu is er blijkbaar ééntje geweest die zich niet heeft kunnen bedwingen…
Nochtans was het allemaal mooi begonnen: geen wolf ter wereld was ooit zo welkom als wolvin Naya in Limburg. Het was bijna ontroerend om te zien hoe de publieke opinie haar omarmde. Dat bleef ook zo, ook na de schaarse aanvallen op schapen in de beginperiode. Als Welkom Wolf zijn wij fier op de Limburgers en op de Vlamingen in het algemeen, dat mag wel eens gezegd worden.
Ook de politieke beleidsmakers op verschillende niveaus waren zeer correct en communiceerden consequent ‘Welkom Wolf’. Geen enkele politicus liet zich verleiden om – zoals in het buitenland gebeurt – politieke munt te slaan uit een anti-wolf-discours. We zijn alle burgemeesters en schepenen uit het wolvengebied én de Vlaamse minister bevoegd voor Natuur daar bijzonder erkentelijk voor.
Ook de Limburgse en Vlaamse pers verdienen een dikke pluim. Mede dankzij de correcte berichtgeving in alle media ontstond een breed draagvlak voor de wolf.
En toch kon iemand mét een vergunning van de Vlaamse overheid op zak uiteindelijk zomaar het wolvengebied binnenrijden, een wolf schieten en misschien zelfs mét het kadaver van Naya ongestoord weer naar buiten rijden. Officieel mag het discours dan wel ‘Welkom Wolf’ zijn, als op het terrein niets wordt ondernomen om de jachtsector aan banden te leggen, dan is dit het resultaat. Hoe gemakkelijk kan je het maken voor iemand met slechte bedoelingen? Ondanks alle inspanningen van alle betrokken actoren én van een heleboel mensen binnen ANB en INBO, is de Vlaamse overheid er niet in geslaagd om haar wolven te beschermen. De dood van wolf Roger in maart 2018 kan nog uitgelegd worden als een ongeluk – ook al was die onrechtstreeks het gevolg van een gebrek aan ontsnipperingsinitiatieven – maar de dood van wolvin Naya is het resultaat van schuldig verzuim. Het verzuim om keuzes te maken en een sector aan banden te leggen die niet te vertrouwen is.
Wij zijn zeer benieuwd naar wat het Agentschap voor Natuur en Bos te vertellen heeft over de diverse jachtmisdrijven die al zijn vastgesteld naar aanleiding van het onderzoek naar de vermissing van Naya.