luca

Vandaag raakte bekend dat op 24 januari een dood schaap is aangetroffen in Xhoffraix in de Hoge Venen, waarop DNA-stalen van een wolf werden gevonden door de universiteit van Luik. Het bijzondere is dat de wolf in kwestie tot de Frans-Italiaanse lijn behoort en dat dus kan uitgesloten worden dat het om de mannetjeswolf Akela gaat, die al sinds juni 2018 gesetteld is in een ander deel van de Hoge Venen en daar een vast territorium heeft, wachtend op een wolvin. Van Akela is geweten dat hij uit de Pools-Duitse populatie komt.

Er was al eerder een wolf van de Frans-Italiaanse lijn aanwezig in de ruime buurt van Neufchâteau in de provincie Luxemburg, een heel eind verwijderd van de Hoge Venen. Theoretisch kan het om hetzelfde dier gaan, maar erg groot is die kans niet. De wolf van Neufchâteau is immers net als Akela een gevestigde wolf, en die geven hun territorium niet zomaar op om te gaan zwerven.

Omdat het geslacht van de nieuwe wolf in Xhoffraix nog niet gekend is, is het nog te vroeg om te speculeren over koppelvorming in de Hoge Venen, maar historisch is een eventuele ontmoeting tussen Akela en de nieuwe wolf alleszins. Het is één van de eerste keren dat wolven van de zuidelijke lijn (Italiaans-Frans) contact maken met wolven van de oostelijke lijn (Pools-Duits), nadat ze eeuwenlang gescheiden hebben geleefd als gevolg van de bijna-uitroeiing door de mens. Zulke ontmoetingen zijn al bekend van andere plaatsen in Europa, onder meer Zuid-Duitsland, maar vooralsnog zijn ze zeldzaam.

Met deze unieke ontmoeting bovenop het plateau van de Hoge Venen bevestigt België zijn ambitie als toekomstig Europees wolvenkruispunt.

Bron: www.vrt.be

Vandaag heeft Vlaams minister Zuhal Demir de eerste foto vrijgegeven van wolvin Noëlla, rondstruinend in het territorium van wolf August. Het ziet ernaar uit dat de twee een koppel (gaan) vormen en dat de geschiedenis zich zal herhalen. Er is een nieuwe kans op een eerste wolvenroedel in Vlaanderen,

Zonder bijsturing van het beleid van het Agentschap voor Natuur en Bos is echter ook Noëlla ten dode opgeschreven. Nog steeds wordt er in het leefgebied van de wolven gejaagd alsof er nooit wat gebeurd is. De voormalige nestsite van Naya wordt nog steeds intensief bejaagd, ook al zou de militaire overheid de jachtconcessie daar inmiddels hebben ingetrokken. Buurtbewoners melden ons dat ze nog maar gisteren 4 jagers de verboden zone hebben zien binnenrijden. Een andere, zeer betrouwbare waarnemer was eerder deze week getuige van intensieve nachtelijke jachtactiviteit in diezelfde zone. Het Agentschap voor Natuur en Bos én de militaire overheid slagen er maar niet in om enige handhaving op het terrein waar te maken.

Sorry, minister en ANB, maar wolven beschermen is zoveel méér dan er leuke foto’s over posten. We delen jullie vreugde, maar vragen met aandrang om nu eindelijk eens werk te maken van de bescherming van de eerste Vlaamse wolven op het terrein.

Landschap vzw en de medewerkers van de campagne Welkom Wolf hebben voldoende indicaties om te stellen dat er momenteel een zwervende wolf door de provincie Antwerpen trekt.

Vorige zaterdag ontving het Meldpunt Welkom Wolf meerdere waarnemingen, eerst uit Lichtaart (8u15) en daarna uit Lille (9u15 en 9u30) in de Antwerpse Kempen. Getuigen gaven een goede beschrijving van het uiterlijk en het gedrag van een wolf. Er werden foto’s gemaakt van de pootafdrukken en een team van Landschap vzw kwam ter plaatse om de loopsporen in detail op te meten.

Vervolgens verdween de wolf van de radar, maar niet voor lang. Zondagochtend vond een tuinier in Zoersel één van zijn schapen dood, maar ging er van uit dat dit het werk was van een hond. Toen hij maandagochtend opnieuw een dood schaap aantrof, besloot de man Landschap vzw en het Meldpunt Welkom Wolf te verwittigen.

Dat zwervende wolven niet-beschermde schapen aanvallen, gebeurt wel vaker. Voor een zwerver, die het gebied waar hij doortrekt helemaal niet kent, is een schaap een gemakkelijke prooi en een snelle hap. Zodra wolven zich ergens vestigen en een eigen territorium afbakenen dat ze door en door leren kennen, schakelen ze al snel over op wilde prooien, vooral reeën, jonge everzwijnen en hazen.

In Zoersel kwam gisteren het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) ter plaatse om DNA-stalen te nemen op het dode schaap van maandagochtend. Het dier was gedood met een efficiënte halsbeet, de typische ‘handtekening’ van een wolf. Wetenschappers van het INBO gaan de stalen nu onderzoeken, maar vanuit Landschap vzw en Welkom Wolf durven we de resultaten al wel voorspellen. Het zou ons zwaar verbazen indien het in Zoersel géén wolf zou zijn geweest, zeker met wat we weten van het sporenonderzoek in Lichtaart en Gierle de dagen voordien.

Jongvolwassen wolven verlaten het ouderlijk roedel doorgaans op een leeftijd tussen 10 en 22 maanden, dus alleszins voor hun tweede verjaardag. Ze gaan dan op zoek naar een eigen leefgebied en een partner. Daarbij ondernemen ze zwerftochten door heel Europa, die hen meer dan 1.000 kilometer ver kunnen voeren, in alle windrichtingen. De kans is groot dat deze zwerver afkomstig is uit een roedel in Duitsland, en dat hij of zij via Nederland tot bij ons is gelopen. 

Het is absoluut niet te voorspellen of de nieuwe wolf ook in Vlaanderen gaat willen blijven; het is zelfs mogelijk dat hij alweer de grens over is, terug naar Nederland, want wolven lopen tot 80 kilometer in één nacht. Het zal ook nog moeten blijken of de Antwerpse Kempen überhaupt wel geschikt zijn als leefgebied voor wolven; alleen de wolf zelf kan daar een kundig oordeel over vellen. De toekomst zal het uitwijzen.

Voor nu is het belangrijk dat eigenaars van schapen preventief hun dieren beschermen door ze ‘s nachts op te hokken of door een stroomraster te plaatsen met minimaal 4.500 Volt spanning er op. Als wordt aangetoond dat schade aan vee is aangericht door een wolf, dan wordt die schade weliswaar integraal vergoed door de Vlaamse overheid, maar schade en leed voorkomen is uiteraard nog altijd veel beter. 

Maatregelen die schapen beschermen tegen wolven, beschermen uiteraard ook tegen aanvallen van honden. In Nederland worden nu elk jaar tientallen schapen aangevallen door wolven, maar er sterven jaarlijks 4.000 tot 13.000 schapen door aanvallen van honden. Het kan dus geen kwaad om één en ander in perspectief te plaatsen. Zodra een wolf zich ergens vestigt, is actieve preventie echt wel aan de orde. Zo ver zijn we inmiddels al in Limburg, maar voorlopig zijn er geen redenen om te denken dat de wolf in de provincie Antwerpen een blijver is. 

Landschap vzw en Welkom Wolf roepen iedereen op om extra alert te zijn en waarnemingen van (mogelijke) wolven door te geven via het meldpunt op de website www.welkomwolf.be of via het telefoonnummer +32(0)495-32 53 30. Voor mensen zijn wolven volstrekt ongevaarlijk; ze hebben immers een enorme angst voor ons en zullen mensen juist uit de weg gaan. Zie je een wolf, probeer dan beelden te maken, en vergeet vooral niet te genieten van het unieke moment.

Niet te geloven! Nadat de jachtsector de voorbije week in een zware storm terecht kwam toen duidelijk werd dat alleen jagers-stropers achter de laffe moord op wolvin Naya kunnen zitten, schrijven de voorzitter en de directeur van Hubertus Vereniging Vlaanderen (HVV), de belangenvereniging van de jagerij, eindelijk een open brief aan alle jagers waarin ze oproepen om de gelederen uit te zuiveren en komaf te maken met alle cowboys en onwettige praktijken zoals het uitzetten van fazanten. De toon van de brief is eindelijk wat die moet zijn. De twee kopstukken roepen alle jagers zelfs op om mee te werken aan het onderzoek van de Natuurinspectie naar de verdwijning van wolvin Naya. So far so good!

 Op het einde van de brief slagen de twee kopstukken er echter in om alle positieve aspecten van de brief in één ruk weer van tafel te vegen door te stellen dat ze “een inzamelactie willen organiseren om de introductie van een nieuwe wolf te bekostigen”. Alsof dat niet illegaal is! Opnieuw suggereren ze dat de Vlaamse wolven Naya, Roger en August eerder ook al zijn uitgezet, terwijl er keihard wetenschappelijk bewijs bestaat dat elk van de drie wolven via Nederland uit Duitsland is gekomen en dat ze dus Vlaanderen bereikten door natuurlijke migratie. Helemaal pijnlijk is dat wolvin Naya in Duitsland een GPS-zender om kreeg in het kader van een onderzoek naar het gedrag van damherten, waarbij heel nadrukkelijk ook de Duitse jagerij betrokken was. Kortom, de heren van Hubertus Vereniging Vlaanderen geloven zelfs hun Duitse jachtvrienden niet! 

Laat het duidelijk zijn: wolven uitzetten is illegaal. Zoiets doe je niet, zoiets zeg je ook niet, en al helemaal niet als voorzitter en directeur van Hubertus Vereniging Vlaanderen. Uitzetten van tamme wolven is pure faunavervalsing en brengt op geen enkele manier de wilde vrouwtjeswolf Naya terug! Of het nu over fazanten, everzwijnen of wolven gaat: het is illegaal om dieren uit te zetten en hoogst ongewenst voor de natuur! Welk signaal geef je hiermee weer aan de achterban? Dat het OK is om allerlei dieren te kweken en vervolgens het deurtje op te zetten? Dat het prima is om gekweekte dieren vanuit het buitenland aan te voeren en dan de deur van de vrachtwagen open te gooien?

Het feit dat men zelfs in de hoogste kringen van HVV alleen maar denkt in termen van kweken en uitzetten, bewijst nog maar eens dat de jagerij met vanalles bezig is, maar zeker niet met ecologie en natuurbeheer. 

Nadat de voorzitter van HVV eerder deze maand al in het weekblad Dag Allemaal aankondigde dat hij niet gelooft in natuurlijke migratie van wolven doorheen Europa, is dit echt wel de druppel!

Haar welpen werden mee gedood of stierven van honger…

Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) bevestigt wat Landschap vzw en Welkom Wolf eerder al zeiden: de Limburgse wolvin Naya en haar welpen zijn omgebracht door ‘professionals’. Tot die conclusie komt het ANB nadat in het onderzoek naar de dood van Naya het ene na het andere jachtmisdrijf aan het licht kwam rondom de nestsite van de wolvin en haar welpen. Er werd allerlei stroperstuig gevonden (o.a. stroppen en vleeshaken) en meerdere jagers werden op heterdaad betrapt in het gebied rondom de nestsite, waar nochtans geen jachtrechten zijn toegekend. De jagers hadden wél een jachtvergunning voor omliggend gebied en hebben die misbruikt om tot in het gebied van de nestsite door te dringen mét hun terreinwagen, schietklare geweren binnen handbereik. Zo zie je maar: zodra er controles zijn op het terrein, loopt de ene na de andere jager tegen de lamp.

Hoog tijd ook om de werking van het Agentschap voor Natuur en Bos eens zeer grondig in vraag te stellen. Het KAN NIET dat een publieke instelling instaat voor de bescherming van de wolven en dat een andere tak van diezelfde instelling à volonté vergunningen uitschrijft om ‘s nachts te jagen in het rustgebied van de wolven. Het was al anderhalf jaar geweten dat een wolvenkoppel aanwezig was en nu ook welpen had, maar ANB nam geen enkele maatregel om de jacht in te perken. SCHULDIG VERZUIM is de enige juiste term. Waarmee we echter geen afbreuk willen doen aan de inspanningen van die mensen binnen ANB die er wél alles aan gedaan hebben om dit schandelijk einde te voorkomen. 

Lees het persbericht van het Agentschap voor Natuur en Bos.

Volgende week zou vanuit het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) van de Vlaamse overheid de langverwachte communicatie komen over de status van het Limburgse wolvenkoppel. Vandaag nam Sil Janssen van het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek al een voorschot op de persmededeling van ANB door te stellen dat er maar één plausibele uitleg is: jagers hebben Naya doodgeschoten. Ver zal Sil er niet naast zitten…

Wat iedereen eigenlijk al lang weet, zal volgende week ongetwijfeld bevestigd worden. De Vlaamse overheid gaat er van uit dat wolvin Naya niet meer in leven is, en dat al sinds de maand mei of juni. Mocht Naya nog in leven zijn, dan had ze zich al lang mét welpen moeten vertonen voor één van de talrijke wildcamera’s die de Vlaamse overheid in het wolventerritorium heeft opgesteld. Niet alleen Naya is dood. Nadat de moederwolf van de ene op de andere dag ‘verdween’, zijn uiteraard ook haar nog zogende welpen omgekomen van ontbering.

Wij kijken uit naar de conclusies die worden getrokken over de doodsoorzaak. Worden alle opties open gelaten, of gaat het Agentschap voor Natuur en Bos durven toegeven dat gebleken is dat één van de stakeholders in het wolvenverhaal niet zo betrouwbaar blijkt te zijn als die zich graag voordoet? En dan bedoelen we met name de jagerij.

Er kan alvast worden uitgesloten dat Naya is gestorven bij de bevalling. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) stelde in mei immers vast dat wolf August steeds met prooien dezelfde richting uit liep. Dat is het te verwachten gedrag als een wolvin zich tijdelijk in een heel klein gebied heeft teruggetrokken om te bevallen en haar pasgeboren welpen te zogen. Zou August wekenlang met prooien voor Naya in steeds dezelfde richting lopen als er geen welpen waren? Neen dus. Dan had Naya immers geen reden om steeds op dezelfde plaats te blijven. Uiteraard is het uitgesloten dat de welpen op die leeftijd vlees eten. Alleen de aanwezigheid van een zogende moederwolf kan het voedergedrag van kostwinner August verklaren. De piste ‘gestorven bij de bevalling’ kunnen we dus 100% uitsluiten.

Is Naya misschien verongelukt in het verkeer? Waarom zou ze? Iedereen is het erover eens dat ze hoogzwanger was – dat blijkt uit de laatste foto’s. Een hoogzwangere wolf trekt zich terug in een klein, rustig gebied zonder wegen. Als er één periode is waarin het quasi onmogelijk is dat Naya verongelukt in het verkeer, dan is het net de periode waarin ze verdwenen is. Overigens hoeft er maar een harig dier te verongelukken op een weg ergens in Limburg en het zit al in de mailbox van Welkom Wolf. De verongelukte wolf Roger lag in maart 2018 bijna sneller op de autopsietafel dan hij gestorven was. Verongelukt in het verkeer? Onmogelijk. Ze had in die periode geen reden om wegen over te steken, want liet zich voederen. En was ze toch doodgereden, hoe onwaarschijnlijk ook, dan was ze gevonden. Als de aanrijder zich al niet spontaan zou gemeld hebben.

Kan ze vergiftigd zijn? Onwaarschijnlijk, want in de periode dat ze verdween, leefde Naya van prooien die door mannetjeswolf August werden aangevoerd. Dan zou je August zo ver moeten krijgen om vergiftigd lokaas tot bij Naya te dragen zonder er zelf van te eten. Want August is tot op de dag van vandaag springlevend.

Veel opties blijven er niet over: wolvin Naya is doodgeschoten, meer dan waarschijnlijk door een jager die mét vergunning van het Agentschap voor Natuur en Bos op zak toestemming had om onbeperkt het territorium van de wolven te betreden. Want vergis je niet: in de zogenaamde ‘rustgebieden’ barst het jaarrond van de jagers die met terreinwagens tot onder de alom aanwezige hoogzitten rijden. Rustgebied waar jagers ongestoord hun ding kunnen doen, dat wel, maar rustgebied voor wolven? Verre van! Het is bekend dat de wolven zéér regelmatig gezien worden door jagers die op de loer liggen voor reeën en wilde zwijnen. Er hoeft er maar één tussen te zitten die zich niet kan bedwingen, en het is gebeurd.

Waarom wij er niet voor terugschrikken om de jagers voluit te beschuldigen, ook al weten we niet wie het exact geweest is? Heel simpel: de brievenbus en de voicemail van Welkom Wolf ontvangen met regelmaat dreigberichten van jagers die zich als zodanig bekend maken en aankondigen “dat ze het probleem van de wolf zelf wel zullen oplossen”. Eén van die voicemailberichten hebben we bezorgd aan de pers. Het laat geen ruimte voor interpretatie. De anonieme bellers – met een onmiskenbaar Limburgs accent – maken zich uitdrukkelijk bekend als jagers maar zijn te laf om hun naam te noemen. Overigens ontving Welkom Wolf ook al rouwkaartjes en ander fraais. Je hoeft er maar de jachtfora en sociale media van de jachtsector op na te slaan en je vindt honderden uitlatingen van de strekking ‘de enige goeie wolf is een dode wolf’.

Het toont nog maar eens aan dat de jagerij zich voortdurend een imago probeert aan te meten dat ze niet verdient. De jachtsector is in werkelijkheid een zootje ongeregeld, een samenraapsel van mensen van allerlei slag. De voorzitter of directeur van de Hubertus Vereniging Vlaanderen komt in net maatpak naar het wolvenoverleg met alle stakeholders, terwijl zijn achterban zich in de bossen en heidevelden van Limburg onledig houdt met de meest gore stroperstechnieken om wolven uit te schakelen… Het heeft zelfs geen zin om met de sector overleg te plegen, aangezien het bestuur zijn achterban totaal niet in de hand heeft en ook niet bereid of bij machte is om de rangen uit te zuiveren. Onlangs ontkende de nationale voorzitter van de Hubertus Vereniging Vlaanderen nog in Dag Allemaal dat wolvin Naya er een lange trektocht vanuit Duitsland heeft op zitten. Zelfs keihard wetenschappelijk bewijs – Naya droeg in die periode een halsbandzender met GPS, aangebracht door een Duitse onderzoeker toen ze 6 maand oud was – wordt staalhard genegeerd. Aan de achterban van Hubertus Vereniging Vlaanderen wordt het signaal gegeven dat dit een uitgezette wolf is. Fake news van de zuiverste soort! Ondertussen geef je wel het signaal dat dit geen echte wolf is waarvoor Europese bescherming geldt, maar een valse, ééntje waarop je vrij mag schieten. Als dan een lid van de minder slimme ondersoort de trekker overhaalt, wast de HVV haar handen in onschuld…

Wat dit alles bijzonder pijnlijk maakt, is dat het Agentschap voor Natuur en Bos – als instituut in zijn geheel – niet in staat is geweest om de laffe moord op wolvin Naya te voorkomen. Er zijn mensen bij het Agentschap voor Natuur en Bos – niet in het minst de boswachters, natuurinspecteurs en medewerkers op het terrein, maar ook mensen op kantoren in Hasselt en Brussel – die zich elk op hun manier volop hebben ingezet om de wolf een warm welkom te heten, en die alle lof verdienen. Ook het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) verdient een dikke pluim voor alles wat ze gerealiseerd hebben, van monitoring van de wolven met een netwerk van camera’s tot DNA-analyses op prooien en drollen van wolven.

Tegenover de gedrevenheid van al die mensen staat de logheid van het globale apparaat ANB, een veelkoppige draak die probeert alles en iedereen te vriend te houden en die niet de moed heeft gehad om keuzes te maken. De keuze om de wolven te beschermen tegen een sector waarvan iedereen weet dat die niet te controleren is. In de zogenaamde rustgebieden van de wolven is niets ondernomen om de jagerij ook maar een strobreed in de weg te leggen. Het is er business as usual: jeeps rijden af en aan, hoogzitten worden bemand, jagers zijn dag en nacht aanwezig. Het is al langer geweten dat de wolven met grote regelmaat in het vizier van jagers lopen, en nu is er blijkbaar ééntje geweest die zich niet heeft kunnen bedwingen…

Nochtans was het allemaal mooi begonnen: geen wolf ter wereld was ooit zo welkom als wolvin Naya in Limburg. Het was bijna ontroerend om te zien hoe de publieke opinie haar omarmde. Dat bleef ook zo, ook na de schaarse aanvallen op schapen in de beginperiode. Als Welkom Wolf zijn wij fier op de Limburgers en op de Vlamingen in het algemeen, dat mag wel eens gezegd worden.

Ook de politieke beleidsmakers op verschillende niveaus waren zeer correct en communiceerden consequent ‘Welkom Wolf’. Geen enkele politicus liet zich verleiden om – zoals in het buitenland gebeurt – politieke munt te slaan uit een anti-wolf-discours. We zijn alle burgemeesters en schepenen uit het wolvengebied én de Vlaamse minister bevoegd voor Natuur daar bijzonder erkentelijk voor.

Ook de Limburgse en Vlaamse pers verdienen een dikke pluim. Mede dankzij de correcte berichtgeving in alle media ontstond een breed draagvlak voor de wolf.

En toch kon iemand mét een vergunning van de Vlaamse overheid op zak uiteindelijk zomaar het wolvengebied binnenrijden, een wolf schieten en misschien zelfs mét het kadaver van Naya ongestoord weer naar buiten rijden. Officieel mag het discours dan wel ‘Welkom Wolf’ zijn, als op het terrein niets wordt ondernomen om de jachtsector aan banden te leggen, dan is dit het resultaat. Hoe gemakkelijk kan je het maken voor iemand met slechte bedoelingen? Ondanks alle inspanningen van alle betrokken actoren én van een heleboel mensen binnen ANB en INBO, is de Vlaamse overheid er niet in geslaagd om haar wolven te beschermen. De dood van wolf Roger in maart 2018 kan nog uitgelegd worden als een ongeluk – ook al was die onrechtstreeks het gevolg van een gebrek aan ontsnipperingsinitiatieven – maar de dood van wolvin Naya is het resultaat van schuldig verzuim. Het verzuim om keuzes te maken en een sector aan banden te leggen die niet te vertrouwen is.

Wij zijn zeer benieuwd naar wat het Agentschap voor Natuur en Bos te vertellen heeft over de diverse jachtmisdrijven die al zijn vastgesteld naar aanleiding van het onderzoek naar de vermissing van Naya.