welkomwolf
op de bres voor een rijke natuur
In Duitsland heeft een jager een lynx geschoten omdat hij dacht dat het een wild zwijn was.
Ja, hallo?
De jager is wel zo eerlijk geweest om zichzelf aan te geven bij de politie. Maar zonder jacht heb je dit soort ellende niet.
Bron: www.frankenpost.de
Zes schapen die op 25 en 28 september werden gedood in het Duitse Kranenburg bij Kleef, vlakbij de Nederlandse grens ter hoogte van Nijmegen, zijn niet gedood door een wolf maar door een mannelijke goudjakhals. Dat meldt het deelstaatministerie voor Natuur, Milieu en Consumentenbescherming in Noordrijn-Westfalen. Het is al niet meer zo uitzonderlijk dat een Europese goudjakhals wordt gespot in Duitsland. Als deze goudjakhals de grens oversteekt, wordt hij de vierde jakhals in Nederland, na eerdere vaststellingen in 2016 en 2017 op de Veluwe en in 2019 in de provincie Drenthe.
Kranenburg ligt op een steenworp van Nederlands Noord-Limburg en pal op de route die wolven Naya, Roger en Noëlla gebruikten om vanuit Duitsland Nederland binnen te komen en vervolgens door te lopen tot Belgisch Limburg. Met een goudjakhals op die plaats wordt de komst van de soort naar Vlaanderen plots ook wel heel erg tastbaar.
Bij Welkom Wolf zijn we er klaar voor. Toen we tien jaar geleden de komst van de wolf naar Vlaanderen voorspelden, registreerden we meteen ook de website www.welkomjakhals.be, want de komst van deze mini-wolf stond net als die van de wolf in de sterren geschreven.
Er is echter één belangrijk verschil: de wolf is een terugkomer – die leefde hier millennia lang tot we hem uitroeiden – maar de goudjakhals niet. De goudjakhals is een nieuwkomer die nooit eerder in ons deel van Europa voorkwam. Toch is hij geen invasieve exoot. De goudjakhals is een Europese predator die timmert aan de weg en die langzaam maar zeker zijn natuurlijk verspreidingsgebied verruimt.
Hij komt voor in Zuidoost-Europa en grote delen van Azië, van de Balkan tot Thailand en van het Midden-Oosten tot aan Oostenrijk. Hij is bijvoorbeeld goed ingeburgerd in landen als Bulgarije, Roemenië, Hongarije en Slovenië. De laatste jaren breidt de goudjakhals zich in Europa uit in noordelijke en westelijke richting. De eerste voortplanting in Oostenrijk en Italië is al een feit en zwervende dieren zijn aangetroffen in Zwitserland en Frankrijk, in veel landen in Noordoost-Europa, in Duitsland en zelfs in Denemarken en Nederland.
Zoals dat eerder al voor de wolf het geval was, blijven België en Luxemburg over als laatste landen in Europa die nog geen goudjakhalzen op bezoek kregen. Maar dat is slechts een kwestie van tijd.
De goudjakhals is in Europa beschermd door de Conventie van Bern en door de Habitatrichtlijn. Als een goudjakhals ons bereikt, is hij hier meteen beschermd.
Eens te meer droevig nieuws van het wolvenfront. Samen met Gert-Jan Buijs van het Brabants Dagblad en medewerkers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) heeft Welkom Wolf ontdekt dat wolf Billy, de Duitse zwerver die in juni het Pallieterland en de Turnhoutse Kempen op stelten zette, is doodgeschoten in de Franse Vogezen in de nacht van 22 op 23 september.
Wolf Billy werd geboren in het Herzlake-roedel in Niedersaksen, een veertigtal kilometer verwijderd van de Nederlandse provincie Drenthe. Van februari tot begin april van dit jaar was GW1554m – zo heet Billy officieel – actief in de regio van Bremen, Brake en Oldenburg, in het stroomgebied van de Weser. Daarna zakte hij af naar de Nederlandse Achterhoek. Van daar ging het richting de Betuwe. Twee weken later dook GW1554m op in de omgeving van Heusden en Den Bosch, in Noord-Brabant. Daar richtte de wolf een ware slachting aan onder de plaatselijke schapen. In twee weken tijd vielen er vijfenzestig dode dieren te betreuren. Natuurlijk heeft de wolf die niet allemaal opgegeten. Het fenomeen waarbij wolven soms meer dieren doden dan ze onmiddellijk op kunnen, heet ’surplus killing’. Naar aanleiding van de voortdurende aanvallen op schapen adviseerden de Zoogdiervereniging en de provincie alle veehouders in het gebied om hun dieren tijdelijk op te hokken of achter een degelijk schrikdraadraster te plaatsen. Dat moest de wolf letterlijk zonder voedsel zetten, zodat hij snel andere oorden zou gaan opzoeken. De aanpak werkte. Zodra de landbouwdieren niet meer bereikbaar waren, droop de wolf af. Op 1 juni werd hij ’s ochtends nog heel even gezien en gefotografeerd in het natuurgebied De Moerputten, bij Den Bosch, maar daarna verdween hij van de Nederlandse radar.
Ondertussen brandde op het secretariaat van Landschap vzw - de natuurvereniging achter de campagne Welkom Wolf – al een tijdje het oranje knipperlicht. De stoutmoedige wolf kon nu elk moment de grens oversteken. Op 3 juni werd hij inderdaad gespot bij de oversteek van de E34 in Oud-Turnhout. Vanaf 6 juni zette hij de streek van Duffel, Lier, Berlaar en Grobbendonk op z’n kop. Daar pakte hij voor een eerst een koe, weliswaar een doodziek dier. Op 19 juni ruilde Billy het Pallieterland voor het Turnhouts Vennengebied. Bij het oversteken van de ring rond Turnhout werd hij het slachtoffer van een spectaculair ongeval, maar als bij wonder hield hij daar niets aan over. Na enkele dagen in het noorden van Turnhout trok Billy naar Retie, waar hij zich op 27 juni vergreep aan een kreupel kalf.
Vervolgens werd het even stil, maar op 7 juli dook Billy plots op in de Voerstreek. Daar liet hij zich nog één keer fotograferen alvorens de Lage Landen vaarwel te zeggen. Tumult aan de andere kant van de Duitse grens toen Billy zich vervolgens tot eind juli nestelde in de Duitse Eifel. In zijn typische eigen stijl pakte hij daar 18 schapen en 2 vaarzen. De Duitsers zijn dan ook opgelucht als eind juli de aanvallen plots stoppen.Een paar weken later, vanaf 11 augustus, kregen plots de Franse Vogezen te maken met een wel héél stoutmoedige wolf. Er is nog geen hard DNA-bewijs dat het ook hier om Billy gaat, maar wie Billy gevolgd heeft in Nederland, België en Duitsland herkent toch een stijl die zeldzaam is bij wolven. Tussen 11 augustus en 23 september liet Billy in Frankrijk 20 dode schapen en 15 vaarzen noteren. Frankrijk is wellicht het slechts denkbare land in West-Europa om zoiets te doen. De schietgrage Fransen hebben immers al sinds 813 een korps van vrijwilligers, de Louveterie, dat destijds door Karel de Grote in het leven is geroepen om ‘schadelijke dieren’ uit te roeien, en dat sindsdien nog altijd bestaat. Een lieutenant de Louveterie kreeg de eer om – weliswaar met toestemming van de lokale overheid – wolf Billy om te leggen in de nacht van 22 op 23 september. Dat gebeurde in de gemeente Val d’Ajol. De prefecturen van de Vogezen en de Haute-Saône haastten zich om te melden ”dat het om een vergund afschot ging van een atypische wolf”. In Frankrijk worden beslissingen over afschot van wolven – nochtans een Europees beschermde soort – met graagte overgelaten aan de lokale prefecten, die niet zelden zwichten voor de druk van landbouw en jagerij. De nationale regering in Parijs wast intussen haar handen in onschuld. Uiteraard wil iedereen in Duitsland, Nederland en Vlaanderen nu graag 100% zekerheid dat het om wolf Billy gaat. Daarom heeft het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een DNA-staal gevraagd aan de Franse collega’s. Definitief uitsluitsel kan nog wel even op zich laten wachten, maar wie ‘dossier Billy’ op de voet gevolgd heeft, denkt nu al de uitkomst van het wetenschappelijk onderzoek te kennen. Er is immers méér dan DNA, er zijn ook foto’s én vooral de modus operandi die aan Billy doen denken. Ongetwijfeld de mooiste foto van Billy werd gemaakt door de Vlaamse natuurfotograaf Pieter-Jan D’Hondt op een avond in Berlaar, tijdens het blauwe uurtje. Die foto prijkt op de cover van ‘In het spoor van de wolf‘, het nieuwe wolvenboek van Welkom Wolf, zie www.wolvenboek.be. In het boek is een volledig hoofdstuk gewijd aan de stoutmoedige avonturen van wolf Billy; zie het als een laatste eerbetoon aan een wolf die inderdaad atypisch was. Of die daarvoor zonodig moest sterven, is een heel andere zaak. Tenslotte heeft Billy nooit de kans gekregen om zich ergens te vestigen en over te schakelen op wild als prooi, wat wolven doorgaans snel doen als ze eenmaal een vaste stek hebben gevonden. Ook in zijn jeugd, binnen het ouderlijk territorium, had Billy nooit voor problemen gezorgd, al hadden zijn ouders wél een reputatie… Het is maar tijdens zijn trektocht, op zoek naar een eigen leefgebied, dat hij zo driest tekeer ging en huishield onder schapen en vaarzen. Het is hem niet gegund geweest om ergens de rust te vinden die zwervende wolven zoeken.
In de gemeente Niederanven in het Groothertogdom Luxemburg is op een prooi DNA aangetroffen van een mannelijke wolf die afkomstig is uit het Rodewalder roedel ten noorden van Hannover in de Duitse deelstaat Niedersachsen. Kenners denken dat het om een twee jaar oud mannetje gaat dat vorig seizoen nog een belangrijke rol speelde als babysit voor de welpen van 2019. Eénmaal die taak volbracht, gaan jongvolwassen wolven zwerven, op zoek naar een eigen leefgebied en een eigen partner. Niederanven in Luxemburg is in vogelvlucht 450 kilometer verwijderd van Rodewald in Niedersachsen. De vraag is nu of de wolf in Luxemburg blijft, of verder trekt naar bijvoorbeeld de Belgische Ardennen of Frankrijk.
UPDATE: wat blijkt inmiddels? Deze wolf is de wolf die in maart 2020 via de Betuwe in Nederland naar Vlaanderen liep, waar hij zich op 31 maart in de vroege ochtend liet filmen in een betoncentrale in Herentals en een paar uur later liet fotograferen op straat in Wiekevorst (Heist-op-den-Berg). Tussen de twee fotoshoots door stak de wolf als eerste wolf in de geschiedenis het Albertkanaal over. Dat deed hij niet al zwemmend – zwemmen zou zelfmoord betekenen in deze betonnen verdrinkbak – maar via een brug. Vervolgens doorkruiste deze wolf de rest van België – onder meer ook de Ardennen – richting het Groothertogdom Luxemburg zonder nog één keer gespot te worden. Kortom, deze wolf heeft veel méér dan 450 kilometer gelopen tussen Rodewald en Niederanven, want hij maakte een ommetje via Midden- en Zuid-Nederland, Vlaanderen en Wallonië. Inmiddels zou hij zich alweer ver in Duitsland bevinden.
Terwijl er nog steeds mensen zijn die maar niet willen geloven dat wolven tot enorme verplaatsingen in staat zijn, bewijst wetenschappelijk onderzoek met zendergegevens dat een Duitse wolf in één jaar tijd meer dan 10.000 kilometer heeft afgelegd.
Bron: www.moz.de
Een wolf met halsbandzender, genaamd Gustav, heeft tussen maart 2019 en begin april 2020 meer dan 10.000 kilometer afgelegd in Duitsland en Polen. Vanuit Dessau in de Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt liep de wolf naar Rostock in het noorden van Duitsland, vervolgens naar Hamburg en daarna tot in het noordwesten van Sleeswijk-Holstein. Van daaruit ging het consequent oostwaarts tot in Schwedt aan de Oder, tevens de Poolse grens. Gustav bleef er kamperen van mei 2019 tot maart 2020, om dan plots door te trekken naar Danzig aan de Poolse Oostzeekust.
Tijdens zijn tocht stak de wolf onder meer 27 snelwegen en honderden nationale wegen over. Hij kruiste ook belangrijke waterwegen zoals de Elbe, het Noordzee-Oostzeekanaal en de Oder.
Dat wolven duizenden kilometers kunnen zwerven, was al bekend, maar 10.000 kilometer in één jaar is wel een record.
In Wallonië zijn in de eerste drie maanden van dit jaar al VIER NIEUWE WOLVEN ontdekt. Na de twee mannetjes van de Frans-Italiaanse lijn, één in Ebly (regio Neufchâteau) en één in Xhoffraix (regio Malmedy) – die tweede werd pas in januari ontdekt – is er nu nog een andere Frans-Italiaanse wolf vastgesteld in Bütgenbach. Dit mannetje is daarmee de derde Frans-Italiaanse wolf op Belgische bodem. Xhoffraix en Bütgenbach liggen niet zo ver van elkaar; het wordt druk aan de zuidrand van de Hoge Venen.
Bijna tegelijk heeft de Duitse wolf Akéla bovenop het plateau van de Hoge Venen eindelijk het gezelschap gekregen van een wolvin. Ruim anderhalf jaar, sinds juni 2018, heeft hij daar op haar gewacht. De kans is groot dat er nu een roedel in de maak is. De wolvin van de Hoge Venen is de eerste vrouwelijke wolf in Wallonië sinds bijna 200 jaar. Maar liefst zeven verschillende mannetjes gingen haar vooraf.
En om het helemaal compleet te maken, is er nu ook in de Naamse Ardennen, in Assesse, nog een mannetjeswolf gespot. Mogelijk gaat het om de wolf die eerder al in Havelange was opgedoken.
Op dit ogenblik zijn er in Wallonië minstens vier solitaire mannetjes aanwezig (in de regio’s rond Ebly, Xhoffraix, Bütgenbach en Assesse) én een kersvers wolvenkoppel (bovenop de Hoge Venen). Dat zijn er dus zes in totaal.
Een Duitse wolf in de buurt van Mützenich (aan de Duitse grens bij Monschau) bleek in maart 2019 slechts een passant te zijn. Een andere Duitse wolf, die van 2016 tot 2018 regelmatig gespot werd in de regio rond La Roche-en-Ardenne en daar als gevestigd werd beschouwd, lijkt dan weer op mysterieuze wijze van de radar verdwenen te zijn.
Laten we tot slot ook niet vergeten dat er in augustus 2011 al een allereerste wolf werd gespot in Wallonië, met name in Gedinne in de Naamse Ardennen.
Wij tellen dus minstens negen (9!) verschillende wolven in Wallonië tot nog toe, waarvan er zes vandaag nog aanwezig zijn.
In Vlaanderen staat de teller inmiddels op vijf: Naya (vermoord in Hechtel-Eksel in mei 2019), Roger (doodgereden in Opoeteren in maart 2018), het koppel August & Noëlla in Noord-Limburg, en de recente zwerver-zonder-naam in Herentals & Wiekevorst. Alle Vlaamse wolven zijn via Nederland vanuit Duitsland gekomen. Van August wordt vermoed dat hij zelfs helemaal vanuit Polen is komen aanlopen. Voorlopig dus nog geen Franse wolven in Vlaanderen.
De kleine invasie van twee kanten tegelijk – een aanvoer uit het zuiden én een aanvoer uit het oosten – bewijst dat België nu echt goed op weg is om het wolvenkruispunt van Europa te worden. Wolven uit de Zuid-Europese populatie – noem ze maar de bergwolven – ontmoeten hier voor het eerst sinds eeuwen hun soortgenoten van de Oost-Europese populatie, zeg maar de laaglandwolven. De twee populaties zijn bijna 200 jaar gescheiden geweest van elkaar. Op een klik tussen een Franse wolf en een Duitse wolvin, of omgekeerd, is het wel nog even wachten…
Welkom Wolf heeft jaren geleden al voorspeld dat dit te gebeuren stond, en nu is het echt zo ver!
Franstalige pers: www.sudinfo.be
